Diyabetin sessiz sinyalleri: sık susama ve idrara çıkma belirtileri
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Türkan Mete, diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceğine dikkat çekti. Normalden fazla susama, sık idrara çıkma, halsizlik, bulanık görme ve istemsiz kilo kaybı gibi şikâyetler, diyabet hastalığının önemli belirtileri arasında yer alıyor. Bu belirtiler yaşayan bireylerin, sağlık profesyonellerine başvurması son derece önemlidir.
Diyabetin tanımı ve türleri
Diyabet, vücudun yeterli insülin üretememesi ya da ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması nedeniyle yüksek kan şekeri ile karakterize edilen kronik bir hastalıktır. Tip 1 diyabet, vücudun çok az insülin üretmesi veya hiç üretememesi durumunda ortaya çıkar. Bununla birlikte Tip 2 diyabet durumunda, vücudun insülini etkili bir şekilde kullanamaması söz konusu olmakta ve bu hastalık zamanla insülin üretiminde yetersizliğe yol açabilmektedir.
Belirtiler ve risk faktörleri
Prof. Dr. Mete, diyabetin belirtilerinin önemine vurgu yaparak, “Bukanlık görme ve istemsiz kilo kaybı da diyabetin belirtileri arasında yer alıyor. Özellikle Tip 2 diyabet belirtilerinin yavaşça gelişebildiği durumlarda, hastalar çoğu zaman kan şekeri yüksekliğini ancak yapılan kan testleri sonucunda öğrenebiliyor” ifadelerini kullandı.
Genetik yatkınlık ve yaşam alışkanlıklarının Tip 2 diyabet gelişiminde etkili olduğunu belirten Mete, ailede diyabet öyküsü, fazla kilo, fiziksel hareketsizlik ve daha önce yaşanan gebelik diyabetinin hastalık riskini artıran etkenler arasında yer aldığını belirtti. Bu nedenle, bu risk faktörlerine sahip bireylerin, herhangi bir belirti göstermeseler dahi tarama için sağlıkları ile ilgili değerlendirme yapmaları önemlidir.
Diyabet tanısında ise açlık kan şekeri, HbA1c ve gerektiğinde şeker yükleme testi gibi çeşitli testlerden yararlanıldığını kaydeden Prof. Dr. Mete, HbA1c testinin son iki ila üç aylık ortalama kan şekeri düzeyi hakkında bilgi verdiğini açıkladı. Hangi testin uygulanacağı ve sonuçların doğrulanması, kişilerin belirtilerine ve sağlık durumuna bağlı olarak değerlendirilmektedir.
Erken tanının önemi
Kontrol altında tutulmayan diyabetin, gözler, böbrekler, sinirler ve kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirten Mete, erken tanının organ hasarı riskini azaltma açısından kritik olduğunu vurguladı. “Diyabet tanısı alan kişilerin düzenli hekim kontrollerini ve kan şekeri takibini ihmal etmemesi gerekiyor” diye konuştu.
PROF. DR. TÜRKAN METE