Birkleyn mağaralarında madencilik faaliyetleri durduruldu
Diyarbakır'da, birinci derece arkeolojik sit alanı olan Birkleyn mağaralarında yürütülen madencilik faaliyetleri, yapılan hukuki süreç sonucunda mahkeme kararıyla durduruldu.
Lice ilçesi Örtülü köyünde yer alan Birkleyn mağaraları, geçen yıl maden, taş ocağı ve kırma-eleme tesislerine açılmıştı. Projelerin iptali için başlatılan hukuki süreç sonucunda mahkeme, yürütmeyi durdurma kararı aldı.
Diyarbakır Barosu avukatlarından ve Çevre Komisyonu Başkanı Ahmet İnan, konuyla ilgili açıklamalarında Birkleyn mağaralarının birinci derece arkeolojik sit alanı olduğunu vurguladı. İnan, "Buna rağmen bu mağaraların bulunduğu alan maalesef maden ruhsatlarına, taş ocaklarına ve kırma-eleme tesislerine açılmıştı. Yaklaşık bir yıl önce bu projelerin iptali için hukuki bir süreç başlatmıştık. Taş ocağı, kırma-eleme tesisi ve beton santrali, aslında birbirini tamamlayan ve burayı tamamen yok edecek projeler. Birkleyn mağaraları yalnızca arkeolojik sit alanı değil, aynı zamanda Uluslararası Doğa Koruma Örgütü tarafından ‘önemli doğal alan’ ilan edilmiştir. Bununla birlikte, burada 8 bin yıllık kitabeler ve Asur dönemine ait heykeller bulunmaktadır. Hukuki süreç sonucunda mahkeme, bu tarihi ve arkeolojik alanın tehlike altında olduğunu kabul ederek yürütmeyi durdurma kararı verdi," dedi.
İnan, ayrıca bölgenin kendileri için evrensel bir miras olduğunu belirterek, "Burası, 1990’lı yıllarda Alman ve İngiliz arkeologlar tarafından incelenmiş ve önemli bir antik kent potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyan raporlar oluşturulmuştur. Bu yıkım projelerinin burada uzak tutulmasını istiyoruz. Alandaki gerçek değerlerin tespiti için kapsamlı çalışma yapılması gerekiyor. Mağara uzantıları kilometrelerce devam ediyor ve bölge henüz yeterli kazı çalışmalarıyla incelenmemiştir. Tepede bir antik kent, kale ve mezarlıklar bulunmaktadır. Bu değerlerin ortaya çıkarılması için acilen harekete geçmek gerekiyor," diye ekledi.
Ayrıca, Birkleyn mağaralarının UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmesi için bir başvuru süreci başlatacaklarını aktaran İnan, "UNESCO'ya başvuru süreçlerinin zorluğunun farkındayız. Bu tür başvuruların kamu kurumları tarafından yapılması gerekmektedir ve bu nedenle iyi bir koordinasyon şart. Hem doğal hem de arkeolojik olarak çok nadir bir alan olan Birkleyn mağaraları, koruma statüsünün güçlendirilmesi ve uluslararası miras listesine alınması için gereken süreçleri başlatacağız," dedi.
DİYARBAKIR BAROSU AVUKATI VE ÇEVRE KOMİSYONU BAŞKANI AHMET İNAN, BIRKLEYN MAĞARALARININ BİRİNCİ DERECE ARKEOLOJİK SİT ALANI OLDUĞUNU İFADE ETTİ.