Balıkesir’in kamu mirası bütüncül ölçekte bilimsel olarak incelendi

Balıkesir Üniversitesi Ayvalık Meslek Yüksekokulu Mimarlık ve Şehir Planlama Bölümü akademisyeni, Koruma ve Restorasyon Uzmanı Yüksek Mimar Dr. Öğr. Gör. E. Gülşah Yetgin Gözüaçık, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı’nda hazırladığı doktora tezini başarıyla tamamladı.

Tezin başlığı, "19. Yüzyıl-20. Yüzyıl Başına Tarihlenen Balıkesir Karesi Sancağı Kamu Yapılarının Mimari Analizi ve Miras Değerleri Üzerinden Öneri Koruma Yaklaşımı" olarak belirlendi. Bu çalışma, Balıkesir’in Geç Osmanlı Dönemi’ne ait kamu yapılarını bölgesel ölçekte ve bütüncül bir yaklaşımla ele alan ilk kapsamlı bilimsel araştırma olma özelliği taşıyor.

Yoğun arazi çalışmaları, arşiv incelemeleri ve belgeleme faaliyetleri sonucunda hazırlanan tezde, Karesi Sancağı döneminden günümüze ulaşabilen kamu yapılarının mimari özellikleri, tarihsel gelişimi ve kültürel miras değerleri detaylı bir şekilde incelendi. Araştırma, Balıkesir’in sanılandan çok daha zengin bir kamu yapısı mirasına sahip olduğunu ortaya koydu.

Çalışmada, günümüzde unutulmuş, terk edilmiş veya işlevini yitirmiş çok sayıda kamu yapısı yeniden tespit edilerek kayıt altına alındı. Bu yapıların mimarlık tarihi dışında, dönemin idari yapısını, inşa tekniklerini, kullanılan malzemeleri, sosyal yaşamını ve kültürel çeşitliliği yansıtan önemli belgeler niteliğinde olduğu vurgulandı.

Dr. Öğr. Gör. E. Gülşah Yetgin Gözüaçık, tarihi yapıların korunmasında yalnızca fiziksel durumlarının değerlendirilmesinin yeterli olmadığını belirtti. Her yapının sahip olduğu tarihsel, mimari, sosyal ve kültürel miras değerleri ile karşı karşıya bulunduğu risklerin birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekti. Bu kapsamda, hangi yapıların öncelikli olarak korunması gerektiğine yönelik bilimsel bir değerlendirme yöntemi de geliştirildi.

Ayrıca, kullanım dışı kalmış ve zamanla unutulmuş kamu yapılarının yeniden işlevlendirilmesi ve kent yaşamına kazandırılması adına çeşitli önerilere de yer verildi. Böylece araştırma, yalnızca kültürel mirasın belgelenmesine değil, aynı zamanda sürdürülebilir koruma politikalarının oluşturulmasına da bilimsel bir altyapı sağlıyor.

Balıkesir’in kamu yapısı mirasını ilk kez il geneline yayılan bütüncül bir bakış açısıyla değerlendiren doktora tezinin, gelecekte yürütülecek koruma, restorasyon ve planlama çalışmalarına önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor. Araştırma, Balıkesir’in tarihi kimliğinin korunmasına, unutulmuş kamu yapılarının yeniden gündeme taşınmasına ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına önemli katkılar sağlamayı hedefliyor.

BALIKESİR’İN KAMU MİRASI İLK KEZ BÜTÜNCÜL ÖLÇEKTE BİLİMSEL OLARAK İNCELENDİ