Avrupa'da kış öncesi enerji depremi: Gaz fiyatları %180 arttı
Avrupa ülkeleri, yaklaşan kış dönemi öncesinde hem tırmanan doğal gaz fiyatları hem de arz güvenliği riskiyle karşı karşıya. Hollanda merkezli TTF piyasasında doğal gazın megavatsaat fiyatı dün itibarıyla 89 avro seviyesine yükseldi. Şubat ayındaki 32 avroluk seviyelerden bu yana yaşanan yüzde 180’lik artış, Aralık 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelere yaklaşılmasına neden oldu.
İthalat bağımlılığı ve Asya ile amansız LNG rekabeti
Fiyatlardaki rekor tırmanışın merkezinde Avrupa’nın dış enerji kaynaklarına olan bağımlılığı yer alıyor. Avrupa Birliği, 2024 yılı verilerine göre toplam enerji ihtiyacının yüzde 57’sini net ithalat yoluyla karşıladı.
Rusya’dan boru hatlarıyla gelen gaz akışının keskin şekilde azalması üzerine Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) kargolarına yönelen Avrupa, sınırlı sayıdaki LNG tankerleri için Asya pazarlarıyla yüksek maliyetli bir rekabete girmek zorunda kalıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler gaz piyasasını kilitledi
Orta Doğu’da tırmanan bölgesel çatışmalar küresel gaz piyasasındaki sıkışıklığı daha da derinleştirdi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksamaları, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini etkilemiş durumda.
Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi dev üreticilerden gelen kargoların gecikmesi, piyasadaki fiziki gaz miktarını daraltırken spot fiyatların son yılların zirvesine tırmanmasına yol açtı.
Depolar kışa hazır değil: Almanya'da doluluk oranı %61'e geriledi
Gas Infrastructure Europe tarafından açıklanan verilere göre AB genelindeki depo doluluk oranı 17 Ekim itibarıyla yüzde 74,5 seviyesinde kaldı. Bu rakam, son beş yılın aynı dönem ortalaması olan yüzde 89,1’in 14,6 puan altında bulunuyor.
Sanayinin kalbi konumundaki Almanya’da ise depoların yalnızca yüzde 61 oranında dolu olması büyük bir endişe kaynağı oluşturuyor. Soğuk havaların uzaması durumunda Avrupa ülkelerinin çok daha pahalıya spot alımlar yapması gerekeceği bildiriliyor.
Sanayi ve haneleri zor günler bekliyor, Fransa sokakları karıştı
Toptan gaz fiyatlarındaki tırmanış; elektrik üretiminin yanı sıra kimya, gübre, cam, seramik ve demir-çelik gibi enerji yoğun sektörlerde maliyet krizine yol açıyor. Yükselen üretim maliyetlerinin ürün fiyatlarına zam olarak yansıması ve hane faturasına doğrudan eklenmesi riski tırmanıyor.
Enerji ve akaryakıt fiyatlarındaki artış şimdiden toplumsal patlamaları beraberinde getirdi. Fransa’da 17 Ekim’de sokaklara dökülen yüz binlerce kişi, Sarı Yelekliler hareketini yeniden canlandırarak tırmanan benzin, doğal gaz ve hayat pahalılığını protesto etti.