Atina'nın Mekke İttifakı telaşı: Miçotakis, Hristodulidis ve Sisi görüştü
Yunanistan Başbakanı Kiriakos Mitsotakis, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis, Mısır'ın El Alameyn kentinde bir araya geldi. Türkiye'nin bölgedeki artan diplomasisi ve Mekke İttifakı'nın kurulmasıyla Mısır'ın bu yapıya katılma ihtimali üzerine harekete geçen Atina ve Lefkoşa yönetimi, Mısır ile ilişkileri kurumsallaştırma adımı attı.
Üçlü mekanizma kurumsallaşıyor: Sekreteryası GKRY'de olacak
Zirvenin en somut adımlarından biri, gayriresmi yürütülen üçlü mekanizmanın resmi bir yapıya dönüştürülmesi kararı oldu. Alınan karara göre üçlü mekanizmanın sekreteryası GKRY'de kurulacak. Ayrıca iki hafta içerisinde üç ülkenin savunma bakanlarının Kahire'de bir araya gelerek güvenlik koordinasyonunu görüşmesi planlandı.
Yunan basınında yer alan iddialara göre ise Mısır tarafı, kapalı kapılar ardında Mekke Anlaşması'na ilişkin çekincelerini dile getirerek bu süreçte tarafsız kalmayı tercih ettiğini belirtti.
Miçotakis'ten Türkiye'ye dolaylı mesaj
Zirve sonrası açıklama yapan Yunanistan Başbakanı Mitsotakis, "Biz hiç kimseye karşı tehdit oluşturmuyoruz. Kendi tezlerimizi savunmaktan ve diyalog kurmaktan çekinmiyoruz. Ancak bu, oldubittileri kabul edeceğimiz anlamına gelmez" diyerek Türkiye'ye örtülü mesaj verdi. Ankara'ya karşı diplomatik destek arayışını sürdüren Mitsotakis'in bir sonraki durağı Paris olacak ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşecek.
Deniz yetki alanları, enerji ve bölgesel krizler
Cyprus Mail ve Kathimerini'de yer alan detaylara göre liderler; deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin tüm anlaşmaların BM Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) da dahil olmak üzere uluslararası hukuk temelinde yapılması gerektiğinin altını çizdi. Bu vurgu ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz sınırları tutumuna karşı ortak hareket edildiği mesajı verildi.
Görüşmenin ana gündem maddelerinden birini oluşturan enerji güvenliğinde, Mısır ile Yunanistan'ı birbirine bağlayacak elektrik hattı "Gregy Interconnector" projesi öne çıktı. Sisi, bu projeyi bir "milat" olarak tanımlarken; Rum gaz sahalarının Mısır altyapısına bağlanması ve buradan sıvılaştırılarak Avrupa pazarlarına ihraç edilmesi planları da ele alındı.
Zirvede bölgesel krizlere dair şu kararlar öne çıktı:
Filistin: İki devletli çözüme destek yenilenirken Gazze'deki insani krizin çözümü için yardımların kesintisiz ulaşması gerektiği belirtildi. Sisi, Filistinlilerin tehcir edilmesine ve demografik yapının değiştirilmesine karşı olduklarını vurguladı.
Lübnan: İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından çekilmesi ve saldırıların durdurulması çağrısı yapıldı.
Libya: Ülkedeki tüm yabancı güçlerin, yabancı savaşçıların ve paralı askerlerin derhal çekilmesi gerektiği kaydedildi.
Liderler, siyasi ve ekonomik koordinasyonun yanı sıra savunma ve güvenlik alanındaki iş birliğini artırma konusunda mutabık kaldı.