Atina-Washington askeri bağı güçleniyor: Yeni mutabakat zaptı imzalandı
Amerika Birleşik Devletleri-Yunanistan Stratejik Diyaloğu'nun altıncı toplantısı kapsamında Atina'ya giden ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, temasları çerçevesinde iki ülke arasında ikili mutabakatlara imza attı. Düzenlenen oturumda, savunma tedariklerinin yanı sıra Washington ve Atina'nın Doğu Akdeniz'deki bölgesel ittifak vizyonu ve güvenlik başlıkları masaya yatırıldı.
Stratejik diyaloğun altıncı toplantısında 3 temel anlaşma imzalandı
Toplantı kapsamında taraflar arasında ikili ilişkileri ve askeri ağı pekiştiren üç ayrı mutabakat protokolü hayata geçirildi:
Askeri İş Birliği: Yunanistan Silahlı Kuvvetleri ile Florida Ulusal Muhafızları arasında askeri ortaklığı kurumsallaştıran mutabakat zaptı imzalandı. İmzalar; Yunanistan Milli Savunma Bakanı Nikos Dendias ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun huzurunda, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dimitrios Houpis ile Florida Ulusal Muhafızları Komutanı Tümgeneral John Haas tarafından atıldı.
Kültürel Mirasın Korunması: Tarihi eser kaçakçılığının önlenmesi amacıyla, 15. yüzyıla kadar uzanan arkeolojik ve etnolojik varlıkların ithalat kısıtlamalarına dair ikili anlaşma yenilendi.
Denizcilik ve Eğitim: Denizcilerin istihdam olanakları ile denizcilik eğitimi ve sertifikasyon süreçlerinde ikili iş birliğini güçlendiren protokol onaylandı.
Doğu Akdeniz ve bölgesel güvenlik dengeleri
Resmi oturumda Doğu Akdeniz ve Ege'deki gelişmeler iki ülkenin güvenlik gündemi çerçevesinde değerlendirildi. Görüşmelerde ABD heyeti, Yunanistan’ın Doğu Akdeniz ve Ege hattındaki askeri varlığını ve bölgesel "güvenlik sağlayıcı" rolünün önemini vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'ın Doğu Akdeniz politikasında Atina ile sürdürülen güvenlik ve savunma iş birliğine dikkat çekerken, bölgedeki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projelerinde Yunanistan'ın dağıtım rolü ve enerji nakil hatları da masaya yatırıldı.
Yunanistan'ın NATO müttefikliğine özel bir parantez açan Rubio, "Yunanistan, gerçek, güçlü ve örnek bir NATO müttefikidir. Yük paylaşımının önemini kavrayan bir ülke. Aynı zamanda askeri operasyonların ötesinde, tüm üye devletlerle kritik tehditlere yönelik birlikte çalışmaya istekli bir ülke" değerlendirmesinde bulundu.
Toplantıda temaslar kapsamında emniyet alanında yeni bir mekanizma da duyuruldu. Yunanistan'ın sınır güvenliği, kitlesel göç ve suç örgütleriyle mücadelede önemli bir müttefik olduğunu belirten Rubio; kolluk kuvvetleri arasında terörle mücadelede bilgi paylaşımını güçlendirecek yeni bir mutabakat zaptının imzalandığını kaydetti.
Görüşmelerde ayrıca Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail arasındaki elektrik hattı projesi de gündeme geldi. İlgili soruya verdiği yanıtta güvenlik alanındaki iş birliğinin yanı sıra enerji güvenliğinin de doğrudan ulusal güvenlikle bağlantılı olduğunu belirten Rubio, dünyanın herhangi bir bölgesindeki enerji akışının kesilmesinin küresel ölçekte tehdit oluşturabileceğini ifade etti. ABD'nin enerji arzına yönelik farklı güzergahların geliştirilmesini desteklediğine dikkati çeken Rubio, Yunanistan'ın bu alanda Washington için son derece önemli bir ortak olduğunu vurguladı. ABD'nin söz konusu enerji projelerinin başarıya ulaşmasına ve Yunanistan ile enerji güvenliği alanındaki ortaklığına bağlılığını sürdürdüğünü kaydeden Rubio, bu ortaklığın her iki ülkenin ulusal çıkarlarına hizmet ettiğini ve küresel güvenliğe doğrudan katkı sağladığını dile getirdi.
Askeri tedarik süreçleri: F-35 ve F-16 projeleri
Görüşmelerin önemli bir diğer boyutunu ise Yunanistan’ın ABD’den talep ettiği savunma tedarik süreçleri oluşturdu. Yunanistan Hava Kuvvetleri’nin modernizasyonu kapsamında, ABD'den tedarik edilecek F-35 savaş uçaklarının teslimat takvimi ile envanterde yer alan F-16 filosunun Viper seviyesine yükseltilmesine ilişkin süreçler ele alındı. Ayrıca Yunanistan Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyon programı doğrultusunda ihtiyaç duyulan mühimmat, askeri teçhizat ve yeni nesil savunma sistemlerinin temini müzakere edildi.
Diplomatik temaslar akşam programıyla sürecek
Atina’daki resmi temaslar akşam saatlerinde üst düzey diplomatik kabullerle devam edecek. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu Maksimos Köşkü’nde kabul edecek. Baş başa gerçekleşecek görüşmenin ardından Başbakan Miçotakis, Rubio ve beraberindeki ABD heyeti onuruna resmi bir akşam yemeği verecek.