Alzheimer hastalığının izleri unutkanlıktan önce başlıyor
Alzheimer hastalığının yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmadığını vurgulayan Nöroloji Uzmanı Dr. Hilal Taştekin Toz, hastalığın belirtilerinin ortaya çıkmadan önce beyin içinde başlayan biyolojik değişimlerle 15-20 yıl kadar önce başladığını ifade etti. Bu durum, hastalığın tedavisinde ve yönetiminde erken tanının kritik rolünü ortaya koymaktadır.
Erken tanının önemi:
Medicana Çamlıca Hastanesi'nden Dr. Toz, Alzheimer’ın toplumda genelde unutkanlık ile eşleştirildiğini ancak hastalığın sürecinin daha karmaşık olduğunu belirtiyor. Hafıza kaybı ve bilişsel bozukluklar, beyindeki değişikliklerin ilerleyen evrelerinde ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle, hastalık ilerlemeden önceki dönemde tanılanması ve ilaç tedavilerinin başlaması son derece önemlidir.
Biyobelirteçlerin rolü:
Dr. Taştekin Toz, 2024'te güncellenen uluslararası tanı kriterlerinin Alzheimer hastalığının teşhisinde biyolojik belirteçlerin kullanılmasına olanak tanıdığını açıkladı. Amiloid PET görüntülemesi ve kan plazmasındaki p-tau 217 biyobelirteçlerinin kullanımı, hastalığın daha erken teşhisinde yardımcı olabilmektedir. Bu gelişmeler, Alzheimer’ın tanı sürecini geliştirirken, gelecekte uygulanacak kişiye özel tedavi yöntemlerinin temelini oluşturacaktır.
Alzheimer hastalığı tedavisinde öne çıkan yeniliklerden biri, amiloid beta proteinini hedefleyen monoklonal antikor tedavileridir. Bu tedaviler, belirli hastalarda beyindeki amiloid yükünü azaltarak hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Ancak her hasta için uygun olmayan bu tedaviler, dikkatli bir hasta seçimi ve düzenli takip gerektirmektedir.
Kontrol edilebilir risk faktörleri:
Alzheimer hastalığının kesin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, yaş, aile geçmişi gibi bazı değiştirilemeyen risk faktörleri arasında yer alıyor. Öte yandan, hipertansiyon, diyabet ve obezite gibi kontrol edilebilir faktörler de hastalık riskini artırıyor. Dr. Toz, sağlıklı yaşam alışkanlıkları benimsemenin Alzheimer gelişme riskini azaltabileceğine dikkat çekti.
Beyin sağlığını korumak için düzenli fiziksel egzersiz ve sağlıklı beslenme gibi önlemlerin alınması öneriliyor. Ayrıca, işitme kaybının erken dönemde değerlendirilmesi gerektiğini belirten uzman, zona aşısının demans riski üzerindeki etkilerine yönelik araştırmaların önemine de dikkat çekti.
Belirtilere dikkat!
Unutkanlık her zaman Alzheimer anlamına gelmez ama bazı belirtiler ciddiye alınmalıdır. Yeni şeyler öğrenmekte zorlanma, sıkça aynı soruları sorma ya da yön konusunda sorun yaşama gibi durumlar nöroloji uzmanına başvurmayı gerektirir. Erken tanı, hastaların yaşam kalitesini korumada büyük bir rol oynamaktadır.
Dr. Hilal Taştekin Toz, bugünün sağlık yaklaşımlarının Alzheimer’ın biyolojik sürecini daha iyi anlamaya yönelik olduğunu ve gelecekteki tedavi yöntemlerine ışık tuttuğunu vurguladı.
NÖROLOJİ UZMANI DR. HİLAL TAŞTEKİN TOZ