Akıllı Şehirler Eylem Planı ile 81 ile dijital dönüşüm
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan "2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı" düzenlemelerinin Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu.
5 yıllık yol haritasının hazır olduğunu belirten Bakan Kurum; belediyecilik, trafik, çevre ve atık yönetimi başta olmak üzere kent yaşamının her alanında vatandaşın hayatını kolaylaştıracak 50 farklı akıllı şehir uygulamasının adım adım hayata geçirileceğini kaydetti.
Yıl yıl akıllı şehir yol haritası: 2026'dan 2030'a dereceli dönüşüm
Bakanlık tarafından açıklanan detaylara göre, uygulamaya ve ölçmeye odaklanan eylem planı 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımından oluşuyor. Önümüzdeki 5 yıla yayılacak dönüşüm takvimi şu şekilde planlandı:
2026 Sonuna Kadar: 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri hazırlanacak, belediyelerde özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekânsal planlamada semantik planlama modeline geçilecek.
2027 Yılında: Büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilerek 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı gelişim planları tamamlanacak.
2028 Yılında: En az 50 akıllı şehir uygulaması sahada tam kapasiteyle uygulanmaya başlanacak.
2029 Yılında: Tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan yönetileceği "Dijital Şehir Yönetim Merkezleri" faaliyete geçecek.
2030 Yılında: Akıllı şehir teknolojilerinde en az %80 yerlilik şartı aranacak, sektöre yön veren 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki zeminini oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Yapay zeka destekli afet yönetimi ve "akıllı bölge" yapılaşması
Yeni yol haritası; büyük veri, yapay zeka, nesnelerin interneti (IoT) ve dijital ikiz gibi ileri teknolojileri kentsel dönüşüm ve afet yönetimiyle entegre edecek. Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla kentlerin afetlere karşı direnci artırılacak.
Bu kapsamda TOKİ’nin yeni konut projeleri ve kentsel dönüşüm alanları doğrudan "Akıllı Bölgeler" yaklaşımıyla inşa edilecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak, su ve enerji kayıplarını sensörlerle anlık tespit eden çevreye duyarlı altyapılara sahip olacak.
Gerçek zamanlı trafik yönetimi ve akıllı atık toplama
Eylem planı, sokaktaki vatandaşın günlük yaşam kalitesini doğrudan artırmayı hedefleyen çözümler sunuyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleri sayesinde sürücülerin yollarda kaybettiği zaman en aza indirilecek. Atık toplama araçlarının konteyner doluluk oranlarına göre rota çizeceği sistemler ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla devasa enerji tasarrufu sağlanacak.
Teknoloji israfının önüne geçilmesi amacıyla kurumlara rehberlik edecek 15 bin sayfalık eğitim dokümanı ve 50 uygulamaya ait fizibilite raporu hazırlandı. Oluşturulacak yerli teknoloji birikimi ve çözümler, Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç edilecek.