Ahlat'taki tarihi Kayı Mezarlığı, yapılan çalışmalarla yeniden belirginleşiyor
Bitlis’in Ahlat ilçesinde yer alan Kayı Mezarlığı, 13’üncü yüzyıla dayanan tarihini yeniden kazandı. Çevre düzenleme ve duvar yapım çalışmaları ile tarihi dokusuna kavuşan mezarlık, Türk devlet büyüklerinin mezar ve türbe yerlerine yönelik tespit çalışmalarının da bir parçası olarak öne çıkıyor.
Yüzey araştırmaları ve jeoradar taramaları
Ahlat Müze Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilen çalışmalarda, 2024 yılı içerisinde Kayı Alp Han’ın mezarının tespitine yönelik yüzey araştırmaları ve jeoradar taramaları yapılmıştı. Elde edilen veriler doğrultusunda, Kayı Mezarlığı’nın yaklaşık bin metrekarelik alanında zemin tesviyesi yapıldı ve 6 farklı noktada sondaj kazıları gerçekleştirildi.
Tarihi veriler ve bulgular
Sondaj çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan yazılı şahide parçası ile kemik analiz testleri, mezarlığın 13’üncü yüzyılın başlarından 18’inci yüzyılın sonlarına kadar aktif olarak kullanıldığını gösterdi. Mezarlıkta bulunan ve milattan sonra 1228 tarihini veren mezar şahide parçası, tarihi kaynaklarda Kayı Boyu’nun Ahlat’a göç ettiği dönemle örtüşmektedir.
Ayrıca, halk arasında buranın Kayı Mezarlığı olarak bilinmesi, bilimsel bulguları destekleyen önemli bir unsurdur. Elde edilen bilgilerin ışığında, bu mezarlığın tarihi ve kültürel öneminin korunması amacıyla Ahlat Kaymakamlığı çevre düzenleme ve duvar yapım çalışmalarına başlamıştır.
2025 yılında mezarlığın doğu duvarının inşa edilmesi ile alanın korunması sağlanmış, 2026 yılında ise güney duvarının ardından kuzey duvarı Ahlat taşı kullanılarak tamamlanmıştır. Mezarlığın giriş kapıları da yine Ahlat taşı ile ve Kayı tamgası işlenerek yapılmıştır.
Sonuç olarak, Ahlat’ın köklü Türk tarihi ve kültürel mirasının önemli parçalarından biri olan Kayı Mezarlığı’nda gerçekleştirilen bu çalışmalar, geçmişten günümüze ulaşan tarihi izlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına kayda değer bir adım olmuştur.
BİTLİS’İN AHLAT İLÇESİNDE 13. YÜZYILDAN KALMA TARİHİ KAYI (KAYA) MEZARLIĞI’NIN ÇEVRE DUVARLARI, TARİHİ DOKUSUNA UYGUN ŞEKİLDE AHLAT KAYMAKAMLIĞI TARAFINDAN YENİDEN YAPILARAK MEZARLIK KORUMA ALTINA ALINDI.