Ekümenik Patriki 1.Bartholomeos ilk defa, dini azınlıkların sıkıntılarını ve sorunlarını Mecliste anlatabildi.
Yeni anayasayı hazırlamakla görevlendirilen Meclis Anayasa Komisyonu üyeleri tarafından yaklaşık kırk dakika ağırlanan Birinci Bartholomeos, bu görüşme sırasında Komisyon üyelerine Türkiye’deki toplam nüfusu ancak 100 bin olan tüm gayrimüslim azınlıkların taleplerini içeren 18 sayfalık bir metin takdim etti. Bir grup hukukçunun düzenlenmesine yardımda bulunduğu metne Rum-Ortodokslar, Ermeniler, Museviler, Keldaniler, Süryaniler ve Katolikler katkıda bulundu.
Ankara’daki Türkiye Büyük Millet Meclisinde gerçekleşen görüşmenin sonunda Patrik, “Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana azınlıklara ilk kez yapılan resmî daveti” “tarihî” olarak nitelendirdi. Birinci Bartholomeos, “Yeni anayasanın hepimizin anayasası olmasını istiyoruz. İkinci sınıf vatandaş olmak istemiyoruz. Yeni bir Türkiye doğuyor. Bizler, Türk vatandaşı olarak haklarımızdan daha fazla bir şey istemiyoruz. Ayrımcılık istemiyoruz, eşitlik istiyoruz.” açıklamasında bulundu.
Anayasa Komisyonu üyelerine dün sunulan metin, Hristiyanların ve Musevilerin Türkiye’de günlük yaşamlarında karşılaştıkları sorunları, özetle ibadet merkezleri konusunda yasal çerçeve eksikliği, eğitim ve ekonomik destek eksikliğini içeriyor.
Birinci Bartholomeos basının karşısında, “Ruhban okullarının açılmasını istiyoruz. Din ve vicdan özgürlüğü istiyoruz; ibadet ve eğitim alanında devletin katkılarını istiyoruz.” şeklinde bir açıklama yaptı. Meclis Anayasa Komisyonu, öncesinde bir başka Hristiyan lideri, Süryani Mor Gabriel Manastırı Vakfı Başkanı Kuryakos Ergün’ü dinledi. Türkiye’de özellikle İstanbul ve Tur Abdin’de yerleşik olan ve nüfusunun 15 bin civarında olduğu tahmin edilen Süryani azınlık, sesini farklı bir şekilde duyurmak istiyordu. 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması'nın doğru bir şekilde uygulanmasının önemini vurgulayan Kuryakos Ergün “Azınlık olarak tanınmak istediklerini” anlattı. Lozan Antlaşması, Türkiye’deki gayrimüslim azınlıkların haklarını tanısa bile uygulamada sadece Rumlar, Ermeniler ve Museviler dinî ve kültürel haklardan istifade ediyor.
Meclis Anayasa Komisyonunun, Türk toplumunun tüm katmanlarıyla beş ay boyunca yapılan görüşmelerin sonucunda yeni anayasanın ana hatlarını belirlemek üzere çalışmalara başlaması bekleniyor. Türkiye’deki Hristiyanlar itidalli bir tavır sergiliyor. Ancak Kuryakus Ergün yine de “Umudumuz olmasa gelmezdik.” diyor ve söze şöyle devam ediyor: “Önemli olan önerilerimizin hesaba katılıp katılmayacağı ve bunun nasıl olacağıdır.” Konstantinopolis Ekümenik Patriği Birinci Bartholomeos da benzer bir tutum sergiliyor: “Geçmişte de birçok bakanı, başbakanı ziyaret ettim. Birbirimizi daima iyi niyetlerle ağırladık ancak verilen sözler her zaman tutulmuyor.”
Kaynak: La Croix
