Haber365 Ana Sayfa » Bilim & Teknoloji » Tanrı Parçacığı Nedir?

Tanrı Parçacığı Nedir?

Tanrı Parçacığı Nedir?
13.12.2011 Salı 16:24
Bu Habere 2 Yorum Yapıldı
Bu Haber 3996 Defa Okunmuştur
Fizikçilerin `Standart Model adını verdikleri matematiksel model, atomun meydana gelişini yani kütlenin oluşumunu açıklamaya çalışıyor.
Tanrı parçacığı bulundu mu?

Bilim dünyasının gözü ve kulağı bugün Cenevre'deki CERN laboratuvarında yapılacak açıklamaya odaklanacak.

Daily Telegraph'a göre, CERN'de Büyük Hadron Çarpıştırıcı adlı dev cihazda yapılan deneyler sonunda, fiziğin en derin sırlarından birinin aydınlatılması yönünde önemli bir mesafe katedildiği duyurulacak.

Sözü edilen sır, Tanrı parçacığı olarak da adlandırılan Higgs bozonu.

Herkes onun peşinde: Tanrı Parçacığı!

Adını, soruyu 50 yıl önce gündeme getiren İngiliz fizikçi Dr. Peter Higgs'ten alan atom bileşeni moden fizikte maddenin oluşumunu anlamada kilit öneme sahip.

Bugün yapılacak açıklamada araştırmacıların parçacığın bulunduğuna ilişkin kesin kanıtlara erişildiğini iddia edecekleri düşünülmüyor.

Beklenti, elde edilen verilerin Higgs bozonu ya da Tanrı parçacığının varolduğuna işaret ettiğinin ilan edilmesi.

"BOZONA İLK KEZ GÖZ ATABİLİRİZ"

CERN laboratuvarının eski teorik fizik başkanı Prof. John Ellis, araştırmacılar elde ettikleri en son verileri kamuya duyurdukları zaman, Tanrı parçacığı olarak bilinen Higgs bozonuna ''ilk kez göz atabileceğimizi'' söylüyor.

BBC'ye özel bir mülakat veren Prof. Ellis'in beklentisi doğruysa, modern fizikte bir dönüm noktasına varılmış olacak.

Araştırmacılar, İsviçre-Fransa sınırında yerin altında kurulu CERN laboratuvarında Büyük Hadron Çarpıştırıcısı adlı makineyi kullanarak bilimin sınırlarını zorlayan deneyler yapıyor.

Herşey bu parçacık için!

Modern fizikte varlığına inanılan ancak kanıtlanamamış olan Higgs bozonu, ilk defa Edinburg Üniversitesi'nden Peter Higgs tarafından 1960'lı yıllarda ortaya atıldığı için bu fizikçinin adıyla anılıyor.

Higgs bozonu, günümüz fiziğinde elektronları, fotonları ve kuramsal zerrecikleri (kuarkları) anlamamızda kilit öneme sahip.

Higgs bozonu diye adlandırdığımız atom altı unsur, parçacıkların neden kütleye sahip olduğunu anlamamıza yardımcı oluyor.

BBC bilim muhabirinin ifadesiyle, modern fiziğin önünde duran en büyük ve önemli bilmece, Higgs bozonu.

Milyonlar harcanan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın başlıca kurulma nedeni, Higgs bozonunu ortaya çıkarmaktı.

Prof. Ellis, Higgs bozonuna ilişkin ilk işaretlerin alındığını düşünüyor.

Sanal alem ise keşfe dair türlü türlü söylentiyle dolu.

Muhabirler, CERN'de çalışan araştırmacılarda olağandışı bir heyecan gözlemlediklerini bildiriyorlar.

Fakat son verilerin neye işaret ettiğinden emin olmak için, bilimadamlarının basın toplantısına kadar sabretmek gerekecek.

EĞER PARÇACIK BULUNDUYSA BU NE DEMEK?

Hürriyet Gazetesi yazarı İsmet Berkan da bu ilginç konuyu anlatan bir yazı kaleme aldı;

10 milyar dolarlık ‘büyük hadron çarpıştırıcı’sında yapılan devasa deneyin en merak edilen bölümünün sonuçlarıyla ilgili ilk bilgiler bu komiteye verilecek. Bugün öğleden sonra, ‘Tanrı Parçacığı’ adı verilen Higgs bozonunu arayan iki deneyin en tepe yürütücüleri bir seminerde basının karşısına çıkacaklar ve ne bulduklarını veya bulamadıklarını anlatacaklar.

Açıkçası, fizik dünyası nefesini tutmuş salı gününü bekliyor. Beklerken de sızan söylentilerden, o söylentilerdeki bilgi kırıntılarından hareketle spekülasyonlar yapılıyor, büyük veya küçük iddialar ortaya atılıyor. Son birkaç günde salı günü açıklanması beklenen şeyle ilgili okuduğum internet blogu ve haber sayısı herhalde 100’ü aştı. Daha önce böyle bir büyük heyecan dalgası yaşandığını hatırlamıyorum.

İki hafta önce de bu köşede yazdım, bilimciler CERN deneylerinde ‘Tanrı Parçacığı’nı aradıkları alanı daralttılar. Bu daralma zaten gerekliydi. Şimdi, parçacığın tam da tahmin edilen yerde, 125 GeV enerji seviyesinde görüldüğü yazılıp çiziliyor.

Bu, eğer doğruysa, aynı anda hem iyi haber hem de kötü haber demek. Çünkü, ‘Standart Model’ adı verilen büyük teori, aslında Higgs bozonunu tahmin etmiyor, onun varlığını nerdeyse şart koşuyor.

Bilimin en büyük avında sona doğru

Buna göre, ‘büyük patlama’dan hemen sonra (saniyenin 2 trilyonda biri kadar sonra) ‘Higgs Field’ denen bir enerji alanının oluşması ve temel parçacıklara kütle kazandırması, yani etrafımızda gördüğümüz bütün evren meydana getiren kütlelerin (atomun kendisi başta olmak üzere) ortaya çıkması gerekiyor. Yoksa, parçacıklar ışık hızında ordan oraya savrulacak, birbiriyle çarpışa çarpışa varolup gideceklerdi ama bugün gözlediğimiz evren ve bizler olamayacaktık, çünkü atom bir araya gelmeyecekti.

Ancak, ‘Tanrı Parçacığı’nın veya ‘Higgs Field’ın 125 GeV gibi bir seviyede oluşması, umulandan küçük olması demek. Eğer dedikodular doğruysa, ‘Tanrı Parçacığı’ adı verilen Higgs Field, sadece iki bakır atomu büyüklüğünde. Öyle olunca da, ortaya çıkan kütlenin küçük bir miktarı (kabaca sekizde biri) Higgs’den geliyor deniyor. Yani, ben kabaca 100 kiloyum, beni oluşturan kütlenin 12.5 kilosu Higgs’den geliyor, geri kalanı ise enerji.

CERN'deki Büyük Patlama gerçeği!

Bu rakamların anlamı, evrenimizin sanılandan daha fazla istikrarsız olduğu ve dolayısıyla da daha kısa ömürlü olduğu. Evrendeki bütün atomlar tam da bu sebeple sürekli parçacık ve enerji kaybediyor, İngilizcesiyle ‘decay’ halinde.

Tabii hemen karalar bağlamanın, ‘Eyvah kıyamet günü yaklaşıyor’ demenin pek anlamı yok ama salı günü bu yazıda sözü edilen şeylerin bulunduğu bir kesinlik içinde açıklanabilirse, o zaman belki evrenin kalan süresini hesaplamak da mümkün olacak.

Evrenin bir başlangıcı olduğunu, bunun ‘büyük patlama’ anı olduğunu biliyorduk, acaba şimdi de ‘Tanrı Parçacığı’ aracılığıyla bir de sonu olduğunu mu öğreneceğiz? Nefeslerimizi tuttuk, salı gününü bekliyoruz.

Nedir bu ‘Tanrı Parçacığı’?

Fizikçilerin ‘Standart Model’ adını verdikleri matematiksel model, atomun meydana gelişini yani kütlenin oluşumunu açıklamaya çalışan, bunu yaparken de hem Einstein’ın özel görelilik teorisinden hem de kuvantum mekaniğinden yararlanan bir model. Ve bu model, etrafımızdaki pek çok şeyi başarıyla açıklıyor da.

Modelin öngördüğü, hatta bırakın öngörmeyi varlığını gerekli kıldığı şeyi 1964 yılında Peter Higgs adlı fizikçi bu teorinin içine yerleştirdi. O yüzden zaten adı ‘Higgs bozonu’ veya Peter Higgs’in hiç hoşlanmadığı isimlendirmesiyle ‘Tanrı Parçacığı.’

Standart model, ışık, elektrik, manyetizm ve bazı radyasyon çeşitlerinin aslında aynı gücün farklı görnümleri olduğununu söylüyor. Yani ‘elektrozayıf güç’ün. Yine model, doğanın dört temel gücünden söz ediyor: Elektro güç, zayıf güç, kuvvetli güç ve çekimgücü. İşte, ışık, elektrik, manyetizm ve bazı radyasyon çeşitlerinin aynı gücün değişik yansımaları olduğunun söylenmesi, aslında bu dört temel güçten ikisinin birleşmesi anlamına geliyor: Elektrozayıf güç.

CERN'de ilk çarpışmalar gerçekleşti

Fakat bu birleşmenin olabilmesi bir koşula bağlı: ‘Büyük patlama’nın hemen sonrasında atomaltı parçacıkların herhangi bir kütleye sahip olmamasına. İşte tam bu noktada Higgs bozonu veya ‘Tanrı Parçacığı’ devreye giriyor. Higgs’in kendisi o sırada görece büyük bir kütleye sahip ve ‘Büyük Patlama’ sonrası diğer parçacıklar bu ‘Higgs Field’dan geçerek kendilerine kütle kazanıyorlar.

Zaten ‘Tanrı Parçacığı’ adı tam bu sebeple konmuş: Atomaltı parçacıklara ve dolayısıyla atoma kütle kazandıran parçacık. Teori, Higgs bozonunun son derece istikrarsız olduğunu öngörüyor. Yani ortaya çıkar çıkmaz bozunuyor, yok oluyor. İşte bu sebeple bulunması da zor; CERN’deki deneylerde Higgs’in kendisi gözlenemiyor, ama o yok olduktan sonra ortaya bıraktığı izlerden hareketle Higgs’in varlığı veya yokluğu kanıtlanmaya çalışılıyor. Higgs’in varlığının veya yokluğunun kanıtlanması aslında ortaya yepyeni bir fizik çıkaracak. Süpersimetri veya sicim teorisi gibi teoriler bu buluştan etkilenecek.
Advertorial
Bu Habere Oy Verin
Bu Haber Oylanmadı. İlk Siz Oy Kullanın.
Bu Habere Yorum Ekle
  • Misafir
    03.07.2012 10:00
    hıgs
    teknolejinin daha çok gelişmesine yardımcı oacağını düşünüyorum
  • Misafir
    19.12.2011 05:00
    küfür yer
    eğer bu deney başarıya ulaşırsa fizik daha da karmaşıklaşır ve bu da ögrencilerin daha çok küfür etmesi demek, bu bilim adamları takdir edilmeyi bekliyor fakat bence öğrencilerden takdir yerine küfür yer :)